• No file selected.

    جزیره‌ی ایس‌تر

    Author

    جزیره ایس‌تر یا (راپانویی در زبان بومی) مستعمره شیلی است و در جنوب شرقی اقیانوس آرام قرار دارد. راپتنویی جزیره‌ای کوچک، پراز پستی و بلندی و اکنون بدون درخت، از یک منشاء آتشنشانی است. این جزیره، غیرعادی‌ترین منطقه دورافتاده جهان خوانده شده، اما چیزهای دیگری هم هست که این مکن را از مکان های دیگر روی کره زمین مجزا می سازد.

  • No file selected.

    روزی که امیرکبیر به شدت گریست

    Author

    روزی به امیرکبیر اطلاع دادند که در شهر تهران چند بیمار مبتلا به آبله پیدا شده اند که معالجات در مورد آنها موثر واقع نشده و مرده‌اند. امیر از شنیدن این خبر بشدت نگران شد و فورا امر کرد در تمام شهر تهران و ولایات نزدیک برنامه آبله کوبی اجرا شود تا بیماری گسترش نیابد و مردم نجات پیدا کنند.

  • No file selected.

    مرگ یک ستاره

    Author

    از آنجا که همه ستارگان در واقع مولدهای جوش هسته ای هستند سرانجام روزی سوختشان را به پایان می رسانند.

چرا به H2O می‌گویند "هاش.۲.او"؟

نویسنده: وهاب مختاری, منتشر شده در بخش اطلاعات عمومی,

چرا به H2O می‌گویند

اگر خاطرتان باشد، در دوران دبیرستان، در درس شیمی، فرمول شیمیایی آب را به صورت H2O می‌نوشتیم. اما این H2O نه اچ.۲.او، بلکه هاش.۲.او تلفظ می‌شد! آیا هیچ وقت از معلم‌تان پرسیده بودید که چرا حرف انگلیسی H را به جای اچ، هاش تلفظ می‌کنند؟

 

با توجه به گستردگی روابط سیاسی، فرهنگی و تجاری دو کشور ایران و فرانسه در گذشته، بسیاری از واژگان فرانسوی به زبان فارسی وارد شده‌اند. خیلی از این واژه‌ها به قدری در بین ما فارسی‌زبانان مرسوم شده که اصلاً متوجه بیگانه بودن آن‌ها نمی‌شویم. مثلاً آیا می‌دانستید که واژه‌ی تیره در ترکیب "خط تیره" یک واژه‌ی فرانسوی است؟ Tiret که در فرانسوی تیغه تلفظ می‌شود، به معنای فاصله‌ی میان دو حرف است. یا واژه‌ی آژان را در نظر بگیرید که قدیم‌ها به معنای پاسبان‌ یا عامل به کار می‌رفت و البته امروز کاربرد آن خیلی کم‌تر شده است. آژان همان agent است که در فرانسوی به صورت اَژان تلفظ می‌شود. وا‌ژه‌ی agent با همین شکل نوشتاری در زبان انگلیسی هم وجود دارد که البته تلفط آن به صورت اِیجنت است. آن‌چه مسلم است نفوذ زبان فرانسوی در زبان ما، به مراتب بیش از زبان انگلیسی بوده است و در اکثر واژه‌های مشترک بین فرانسوی و انگلیسی، گویش فرانسوی آن در فارسی رایج است، نه انگلیسی.

به همین ترتیب، در ریاضیات یا حتی گفتگوهای روزمره هم، فارسی‌زبانان معمولاً از تلفظ فرانسوی الفبای لاتین استفاده می‌کنند تا تلفظ انگلیسی آن‌ها. مثلا حرف Y به صورت ایگرگ خوانده می‌شود نه وای. یا به آن وسیله‌ی دسته‌داری که شبیه به جارو است و برای برق انداختن زمین به کار می‌رود، تِ گفته می‌شود نه تی.

حرف H را در فرانسوی، اَش تلفظ می‌کنند که در فارسی به هاش تبدیل شده است (در زبان فرانسه، واجِ /هـ/ وجود ندارد). بنابراین در شیمی به H2O می‌گوییم هاش.۲.او، یا در فیزیک به h=1/2gt2 می‌گوییم "هاش مساوی‌ست با یک‌دوم ژِ تِ ۲".

البته خیلی مواقع هم به جای تلفظ فرانسوی از تلفظ انگلیسی استفاده می‌شود. مثلاً تلفظ فرانسوی حرف e شبیه به تلفظ حرف o در انگلیسی است، ولی در فارسی حرف e با همان تلفظ انگلیسی‌اش، یعنی ای، بیان می‌شود.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

4.5/5 امتیازهای داده شده (24 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

وهاب مختاری