ژورنالیسم زرد

نویسنده: وهاب مختاری, منتشر شده در بخش اطلاعات عمومی,

No file selected.

ژورنالیسم زرد به سبکی از روزنامه‌نگاری اطلاق می‌شود که حقیقتی را به شکلی اغراق‌آمیز جلوه دهد یا اینکه مطلبی را در ظاهر بدون سوگیری ولی در اصل به همراه پیش‌داوری‌های پنهان‌شده در بینابین خطوط متن نگارش کند. به این ترتیب که یک ماجرای واقعی را می‌گیرد ولی به طور احساس‌برانگیز و تحریف‌شده‌ای گزارش می‌کند. هدف از ژورنالیسم زرد برانگیختن حس ترس، نفرت، ابهام یا ترحم و دلسوزی و هم‌دلی در مخاطبان است.

آغاز ژورنالیسم زرد را به ویلیام راندالف هرست (William Randolph Hearst) و جوزف پولیتزر (Joseph Pulitzer) نسبت می‌دهند. انقلاب صنعتی سبب شد تا یک ماشین چاپ بتواند هزاران رونوشت از یک روزنامه را شبانه منتشر کند. در سال ۱۸۹۵، روزنامه New York World، منتسب به پولیتزر، پرتیراژترین روزنامه شهر نیویورک و حومه بود. بعد از آن بود که هرست New York Journal را درآورد و خیلی سریع به رقیب اصلی روزنامه پولیتزر تبدیل شد.ژورنالیسم زرد

عبارت "ژورنالیسم زرد" از مجادله دو روزنامه بر سر یک کارتونیست پدید آمد. او خالق یک کمیک‌استریپ با عنوان “The Yellow Kid” یا "کودک زرد" بود. "کودک زرد" تصویر کودکی در لباس زرد رنگ را نشان می‌داد. هرست توجه کارتونیست را جلب کرد و او را از دست پولیتزر درآورد تا به جای کار در روزنامه رقیب، در روزنامه خودش کمیک استریپ بکشد. پولیتزر هم یک کارتونیست دیگر استخدام کرد تا کار اولی را حتی با سرعت بیشتری ادامه دهد.

ژورنالیسم زرداین گونه بود که دو روزنامه بر سر لج افتادند و یک جنگ ژورنالیستی تمام عیار در گرفت تا به هم ثابت کنند کدام می‌تواند نسخه‌های بیشتری بفروشد. برای رسیدن به هدف فروش بیشتر، دو روزنامه دست به تحریک احساسات مخاطب زدند: حقایق را دست‌کاری کردند و عناوین دهان‌پرکن و غیر واقعی برای جذب مخاطب انتخاب کردند. این مشاجره رسانه‌ای در جریان جنگ اسپانیا-امریکا در سال ۱۸۹۸ به اوج خود رسید. پولیتزر و هرست هر دو در شکل‌گیری نگرش افکار عمومی امریکایی‌ها نسبت به ایجاد حس حمایت نسبت به اعلام استقلال کوبا از اسپانیا نقش به‌سزایی داشتند. این روزنامه‌ها با بزرگ‌نمایی اشتباهات ارتش اسپانیا و تسامح نسبت به خطاهای طرف کوبایی سعی در تاثیرگذاری بر احساسات مردم امریکا و زمینه‌سازی برای مداخله امریکا در جنگ با اسپانیا داشتند.ژورنالیسم زرد

از آن به بعد، در هر جنگی که ایالات متحده در آن درگیر بود، ژورنالیسم زرد مورد استفاده قرار گرفت تا چهره‌ای شیطانی و مادون انسانی از طرف مقابل به تصویر کشیده شود و لزوم ورود به جنگ توجیه شود. پر واضح است که مسئله مهمی مثل جنگ نیاز به همراهی سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای دارد. اگر در گذشته، ژورنالیسم زرد بیشتر راهکاری جهت اقناع زیاده‌خواهی روزنامه‌داران بود، امروزه یک موتور قدرتمند تبلیغاتی است که هدف آن دستکاری افکار عمومی است.ژورنالیسم زرد

سابق بر این، بی‌طرفی به عنوان یکی از عوامل مهم در اخلاق روزنامه‌نگاری مطرح بود. اما در روزنامه‌نگاری مدرن، شما می‌توانید طرفدار جریان فکری، حزب سیاسی یا پارادایم اقتصادی بخصوصی باشید و این عیب محسوب نمی‌شود. به دیگر سخن، اخلاق حرفه‌ای روزنامه‌نگاری امروز پیش و بیش از هر چیز بر لزوم رعایت شفافیت پافشاری می‌کند. یک روزنامه‌نگار اخلاق‌مند یک روزنامه‌نگار بی‌موضع نیست بلکه روزنامه‌نگاری است که مواضع‌اش را به صراحت و به دور از کلی‌گویی و ابهام مطرح می‌کند. از طرف دیگر، روزنامه‌نگار بی‌اخلاق ژورنالیستی است که با استفاده از بازی‌های پنهان رسانه‌ای از جمله ابزار قدرتمند ژورنالیسم زرد، قصد دست‌کاری پس ذهن و تجاوز به استقلال فکری مخاطب را داشته باشد.ژورنالیسم زرد

با ورود به عصر اطلاعات، لزوم ایجاد ساختارهای ذخیره و بازیابی موثر داده‌ها‌ در علوم رایانه احساس شد. پایگاه‌های داده بوجود آمدند تا به حجم گسترده و فزاینده اطلاعات نظم بدهند. همان‌طور که ساختاردهی به داده‌ها برای حافظه‌های رایانه‌ها ضرورت دارد، داشتن ساختار فکری منسجم برای رسیدن به درک درست از وقایع و در نتیجه تصمیم‌گیری‌های درست در زندگی شخصی اجتناب‌ناپذیر است. از این روی، لازم است فرد در برابر آثار مخرب انبوه اطلاعات و بازی‌های رسانه‌ای چاره‌اندیشی کند.ژورنالیسم زرد

 

یکی از راه‌ها وابسته نبودن به خروجی‌های یک رسانه بخصوص و پیگیری اخبار و تحلیل‌ها از کانال‌های مختلف رسانه‌ای است. توجه به منبع خبر و سوگیری‌های بالقوه آن قدم دوم در این راه است. همچنین خوب است که فرد با الگوهای فکری در حوزه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ... دست کم آشنایی مختصری داشته باشد. این آشنایی کمک می‌کند تا در رودخانه خروشان اخبار، امواج و تلاطمات "زرد" از ذهن شما گذر کنند و آنچه نشست می‌کند بخش غنی‌تر و حقیقی‌تر اطلاعات باشد.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

3.5/5 امتیازهای داده شده (8 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

وهاب مختاری

اطلاعات عمومی