• No file selected.

    علل وقوع زلزله

    Author

    قسمت اعظم زلزله‌ها (90٪) منشا تکتونیکی یا گسلی دارند. زلزله‌های تکتونیکی در اثر ذخیره شدن مقدار بسیار زیادی انرژی از پوسته زمین ایجاد می‌شوند. افزایش بیش از حد انرژی و در نهایت آزاد شدن آن سبب خم شدن و تغییر شکل پوسته، گسیختگی و بالاخره زلزله می‌شود. زلزله‌های بزرگ معمولا بر اثر گسیختگی‌های سطحی یا نزدیک به سطح زمین که در ارتباط با یک یا چند گسل هستند ایجاد می‌شوند البته از این میان اغلب یک گسل عامل اصلی زلزله است که گسل اصلی یا گسل عامل نامیده می‌شود.

  • چرا به H2O می‌گویند "هاش.۲.او"؟

    Author

    اگر خاطرتان باشد، در دوران دبیرستان، در درس شیمی، فرمول شیمیایی آب را به صورت H2O می‌نوشتیم. اما این H2O نه اچ.۲.او، بلکه هاش.۲.او تلفظ می‌شد! آیا هیچ وقت از معلم‌تان پرسیده بودید که چرا حرف انگلیسی H را به جای اچ، هاش تلفظ می‌کنند؟

     

زلزله

نویسنده: مریم اکرمی, منتشر شده در بخش اطلاعات عمومی,

No file selected.

لرزش ناگهانی پوسته جامد زمین را زلزله یا زمین لرزه می‌گویند. به طور کلی می‌توان علت ایجاد زلزله را افزایش بیش از حد فشار در داخل سنگ بیان کرد. این فشار در حدی است که گسیختگی و شکستگی‌های بزرگ و کوچکی در سنگ به وجود می‌آورد. وقتی که سنگ می‌شکند میزان انرژی ذخیره شده در زمان طولانی به طور ناگهانی آزاد می‌شود و به صورت امواج لرزه‌ای به اطراف حرکت می‌کند این امواج هنگام برخورد با ساختمان ها و دیگر سازه‌ها به آنها آسیب می‌رسانند و یا موجب تخریب آنها می‌شوند.

آثار سطحی زلزله ممکن است به صورت صدمه به ساختمان ها، گسیختگی و حرکت پوسته زمین، نشست زمین و آبگونگی، گسیختگی دامنه‌ها در خشکی و دریا و سرانجام ایجاد امواج در محیط های دریایی باشد.

 

خطرات ناشی از زلزله به عوامل زیر بستگی دارد:زلزله

•    ویژگیهای زلزله (شدت، بزرگی و مدت زمان)
•    شرایط زمین شناسی منطقه
•    وضعیت ساختمان های منطقه
•    نزدیکی با نواحی پر جمعیت


1- شدت، بزرگی و مدت زلزله

برای نمایش کیفی و کمی زلزله در سطح زمین از دو مقیاس شدت و بزرگی استفاده می شود.

شدت زلزله معرف انرژی است که یک نقطه از زمین به هنگام وقوع زلزله دریافت می کند. شدت زلزله مقداری کیفی است و مبتنی بر نحوه تاثیر پذیری بشر و اشیای واقع در سطح زمین از زلزله است.

بزرگی زلزله معرف کل انرژی ازاد شده از مرکز زلزله می باشد. این مفهوم اولین بار توسط ریشتر مطرح شد. واحد اندازه گیری بزرگی زلزله ریشتر نامیده می شود.

 

2زلزله- شرایط زمین شناسی منطقه

- دوری و نزدیکی به گسل

دوری و نزدیکی به گسلهای مهم و فعال یکی از شرایط زمین شناسی است که به هنگام زلزله در میزان خطرات ناشی از آن تاثیر می گذارد. هر چه محل ساختمان به گسل اصلی نزدیک تر باشد امکان خطر برای آن ساختمان بیشتر است.

- نوع خاک

در اثر زلزله نیروهایی به خاک وارد می شود و باعث افزایش آب منفذی در بعضی مناطق می شود. منظور از این مناطق مکانهایی است که در آن سطح آب زیرزمینی بالاست و خاک از ماسه و سیلت تشکیل شده است. در اثر این پدیده و افزایش فشار اب منفذی اتصال دانه های ماسه و سیلت از بین رفته و خاک نشت می کند و به تبع آن ساختمانهایی که بر روی آنها ساخته شده نیز به داخل زمین نشست می کنند و یا کج می شوند به این پدیده آبگونی خاک می گویند. از مهمترین مثال های این پدیده می توان به زلزله سال 1964 در نی یی گاتا ژاپن اشاه کرد.

- جنس سنگ

هرچه سنگ های زیر ساختمان شکستگی های بیشتری داشته باشند سریع تر مقاومت خود را در برابر امواج زلزله از دست می دهند. شکستگی های اولیه در حکم نقاط ضعف سنگ در هنگام وقوع زلزله هستند. بنابراین این نوع سنگ ها که شکستگی های زیادی دارند سریع تر از سنگ های یکنواخت و فاقد شکستگی مقاومت خود را از دست می دهند.

- گسیختگی دامنه ای

به هنگام وقوع زلزله امکان ریزش ساختمانهایی که روی دامنه های پرشیب احداث شده اند بسیار زیاد است. زلزلهگسیختگی دامنه ای اغلب ناشی از افزایش فشار آب منفذی است این گونه فشارهای اب منفذی می تواند در دامنه های پرشیب متشکل از سنگهای به شدت درز و شکاف دار یا خاکهای ریز دانه اشباع از اب ایجاد شود.

3-وضعیت ساختمان های منطقه

به طور کلی اگر ساختمانهای موجود در منطقه لرزه خیز مقاوم باشند و از مصالح مرغوب و نقشه مناسب برخوردار باشند امکان تخریب آنها به هنگام زلزله کمتر است.

4-نزدیکی با نواحی پر جمعیت

طبیعی است که اگر زلزله در نواحی پرجمعیت به وقوع بپیوندد آمار تلفات بیشتر خواهد بود.

این مقاله  و مقالات بعدی از کتاب "تهران در انتظار زلزله" تالیف"سعید نایب اسد الله"  اقتباس شده است.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

5.0/5 امتیازهای داده شده (1 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

مریم اکرمی