ویتامینها

نویسنده: صنم سرایی, منتشر شده در بخش پزشکی و سلامت,

No file selected.

ویتامینها چیستند و اگر به بدن نرسند، چه روی خواهد داد؟

ویتامینها موادی هستند که بدن به آنها نیاز دارد و اگر به بدن نرسند، انسان بیمار می‌شود. همه ما می‌دانیم که سبب بسیاری از بیماریها میکروب است. پزشکان هم تا صد سال پیش تصور می‌کردند که اسکوربوت، بریبری، راشیتیسم، شبکوری و بسیاری از بیماریهای دیگر به سبب وجود میکروبهاست. اما پژوهشهای بعدی نشان داد که سبب بعضی از بیماریها کمبود برخی مواد در غذاهاست. کمبود هر ماده سبب نوعی بیماری می‌شود. مردم روزگار ما به اهمیت ویتامینها پی برده‌اند و چون به اندازه مناسب از آنها استفاده می‌کنند، سالمتر و بیشتر عمر می‌کنند.

پس از آنکه کریستوف کلمب در سال1492 میلادی با کشتی بادبانی به قاره امریکا رسید، کشورهای اروپایی کشتیهای خود را به سفرهای طولانی در سراسر اقیانوسها روانه کردند. کشتیهای کوچک بادبانی آن روزگاران در هر سفر اغلب هفته‌ها از خشکی دور می‌ماندند.

ملوانان در مدتی که در دریا بودند، غذاهایی می‌خوردند که در کشتی انبار شده بود. از این رو ملوانان با کشتی فقط غذاهایی را می‌بردند که در دماهای معمولی فاسد نمی‌شدند. آنان نان خشک شده و گوشت خشک شده یا دودی شده می‌خوردند. غذای روازنه‌شان گرچه یکنواخت بود، اما به مقدار کافی وجود داشت و ملوانان گرسنه نمی‌ماندند.

با این همه، ملوانان اغلب در سفرهای طولانی بیمار و ضعیف می‌شدند. لثه‌هایشان خونریزی می‌کرد و ماهیچه هایشان درد می‌گرفت. پس از مدتی، آنقدر ضعیف می‌شدند که از کار می‌افتادند و سرانجام می‌مردند. این بیماری در آن زمان اسقربوط یا اسکوربوت (Scorbut) نامیده می‌شد.

این بیماری در سربازخانه‌ها و اردوگاهای سپاهیان و شهرهایی که در محاصره بودند، و در جایی که غذا یکنواخت و کم ارزش بود، پیدا می‌شد. برای مثال، در سال 1734 میلادی، بیماری اسکوربوت در میان سربازان اتریشی همه گیر شد. پزشکی اتریشی به نام کرامر که در آن زمان در ارتش خدمت می‌کرد، متوجه شد که همیشه سربازان این بیماری را می‌گیرند ولی افسران دچار آن نمی‌شوند. غذای روزانه سربازان فقط نان و حبوبات بود، ولی افسران میوه و سبزی تازه هم می‌خوردند.

3ویتامین سال بعد، کرامر در گزارش پزشکی خود نوشت که مصرف میوه و سبزی از دچار شدن به بیماری اسکوربوت پیشگیری می‌کند. با این همه ، کمتر کسی به این مسئله توجه کرد و بیماری اسکوربوت همچنان ریشه می‌دواند.

جیمز لیند، پزشک اسکاتلندی، به این موضوع علاقمند شد. نخست گزارش کرامر را مطالعه کرد. سپس برای یافتن اطلاعات بیشتر اسکوربوت، به جستجو در میان کتابهای قدیمی پرداخت.

در یکی از کتابها نکته‌ای درباره یک کاشف فرانسوی، به نام  ژاک کارتیه، خواند که در سال 1537 میلادی با گروهی از ملوانان کشتی خود، که بر اثر بیماری اسکوربوت رو به مرگ بودند، در یکی از کرانه های کانادا لنگر انداخت. سرخپوستان به آنان آبی نوشاندند که درآن خارهای تازه سبز (برگهای سوزنی شکل تازهء کاج) خیسانده بودند. ملوانان بهبود یافتند و همه را شگفت زده کردند.

لیند نتیجه گرفت که می‌توان با تغذیه درست از دچار شدن بیماری اسکوربوت پیشگیری کرد. او در سال 1747 میلادی آزمایشی را آغاز کرد تا ببیند که برای درمان ملوانان مبتلا به اسکوربوت چه نوع غذاهایی مناسب است. به غذای روزانه بیماران گاهی آب سیب، گاهی سرکه و گاهی آب میوه‌های گوناگون اضافه کرد. لیند دریافت وقتی که به غذای روزانه بیماران آب بعضی از مرکبات مانند پرتقال یا لیموترش اضافه کند، بیمارن بهبود می‌یابند.

لیند این موضوع را اعلام کرد، و کوشید تا سران نیروی دریایی انگلستان را وادار کند که به غذای ملوانان آب میوه اضافه کنند. اما نتوانست موافقت آنها را جلب کند.

جیمز کوک، دریانورد و کاشف بزرگ انگلیسی، تحت تاثیر این موضوع قرار گرفت. او به غذاهایی که در کشتیهایش انبار می‌کرد لیموترش هم افزود و سرنشینان کشتیهای خود را، هنگامی که به بیماری اسکوربوت مبتلا می‌شدند، وادار می‌کرد تا آب لیموترش بخورند. در سفرهای طولانیش در اقیانوس آرام، در دهه 1770 میلادی فقط یک ملوان از بیماری اسکوربوت درگذشت. با این همه، نیروی دریایی انگلستان باز هم نظر خود را تغییر نداد.

ویتامیندر سال 1794 میلادی دکتر لیند درگذشت. یک سال پس از آن، نیروی انگلستان تسلیم نظر لیند شد. در این هنگام انگلستان درگیر جنگی با فرانسه و نگران از دست دادن ملوانانش بود که بر اثر بیماری اسکوربوت می‌مردند. از این رو لیموترش در انبارهای کشتیهای جنگی یافت.

از سال 1795 میلادی به بعد، بیماری اسکوربوت در نیروی دریایی انگلستان از میان رفت. استفاده از لیموترش در کشتیهای جنگی انگلستان چنان متداول شد که ملوانان انگلیسی را ((لیمویی)) صدا می‌کردند. هنوز هم انبارهای لیموترش باراندازهای لندن را ((لیموخانه)) می‌نامند.

صد سال بعد، نیروی دریایی ژاپن نیز با مسئله‌ای مانند مسئله مرگ و میر سربازان بر اثر یماری اسکوربوت روبه رو شد که در مقاله بعدی به آن پرداخته می‌شود.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

5.0/5 امتیازهای داده شده (1 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

صنم سرایی