• No file selected.

    چه کسانی دچار بیماریهای قلبی می‌شوند؟

    Author

    تعداد افرادی که به بیماری قلبی دچار هستند در کشورهای مختلف، فرق می‌کند. این بیماری در کشورهای پیشرفته اروپایی، آمریکایی و استرالیا از شیوع زیادی برخوردار است اما در کشورهای عقب مانده جهان سوم تعداد افراد مبتلا به بیماری کرونری قلب بسیار کمتر می‌باشد.

  • روی

    Author

    آیا می‌دانید روی دومین ماده معدنی کمیاب بدن است؟ روی یکی از عناصر مهم بدن انسان است که کافی بودن آن در طول دوره‌‌های رشد و برای ترمیم بافتی بسیار حائز اهمیت است. آیا می‌دانید روی در چه چیزهایی یافت می‌شود؟

  • سنگ‌ های صفراوی

    Author

    یکی از شایعترین بیماری‌های انسان در طول زندگی، ابتلا به سنگ‌های صفراوی است. در بسیاری از موارد ممکن است این سنگها  علامتدار نشوند  ولی میزان بروز واقعی آن شاید به 3 نفر در هر 10 نفر هم برسد.

بیماری و غذا

نویسنده: صنم سرایی, منتشر شده در بخش پزشکی و سلامت,

No file selected.

در مقاله اول در مورد راهکارهایی که پزشکان و کاشفان گذشته در مورد علت بیماری اسکوربوت ارائه داده بودند صحبت شد، اکنون در این مقاله به راهکارهایی که نیروی دریایی ژاپن در خصوص این بیماری ارائه داده بودند، اشاره می‌شود.

نیروی دریایی ژاپن برای مقابله با بیماری اسکوربوت شیوه‌های غربی را از سال 1853 میلادی آغاز کرد. در آن زمان، ملوانان کشتیهای امریکایی، که خواستار برقرار کردن روابط بازرگانی میان امریکا و کشورهای دیگر بودند، در کرانه بندر توکیو لنگر انداختند. ژاپن شیوه‌های غربی را پذیرفت و به سرعت خود را با آنها سازگار کرد. کشتیهای جنگی خود را به شیوه کشتیهای جنگی غربی ساخت و نیروی دریایی خود را گسترش داد.

ملوانان ژاپنی اغلب دچار نوعی بیماری، به نام بریبری (Beriberi) ، می‌شدند. این واژه که از زبان مردم سری لانکا گرفته شده بود، به معنی ضعف شدید است. کسانی که بریبری می‌گرفتند ضعیف می‌شدند و دستها و پاهایشان تقریبا از کار می‌افتاد و سرانجام می‌مردند.

اما بیماری بریبری مانند بیماری اسکوربوت نیست، ضعف ناشی از آن با ضعف ناشی از اسکوربوت تفاوت دارد. اثر بریبری به ویژه بر روی پاهاست.حتی اگر به غذای روزانه ملوانان سبزی و آب میوه اضافه شود، ممکن است ملوانان گرفتار بیماری بریبری شوند.بیماری و غذا

در سال 1878 میلادی بیماری بریبری در کشتیهای جنگی ژاپن همه گیر شد و یک سوم از ملوانان را از پا درآورد. ژاپن دیگر توانایی جنگیدن نداشت.

تاکاکی دریاسالار نیروی دریایی ژاپن، می‌دانست که انگلستان مسئله اسکوربوت را با تغییر نوع غذای ملوانانش حل کرده است. او همچنین می‌دانست که ملوانان انگلیسی هرگز دچار بیماری بریبری نمی‌شوند. از این رو، نوع غذای روزانه ملوانان انگلیسی و ژاپنی را باهم مقایسه کرد.

ملوانان ژاپنی سبزی، ماهی و برنج پوست کنده مصرف می‌کنند. ملوانان انگلیسی برنج نمی خوردند، اما غلات دیگری مانند جو استفاده می‌کردند. تاکاکی دستور داد که ملوانان ژاپنی، همراه با برنج، جو نیز مصرف کنند. نتیجه آن شد که بیماری بریبری از نیروی دریایی ژاپن رخت بربست.

دریاسالار تاکاکی و دکتر لیند نمی‌دانستند که چرا تغییر در غذا سبب پیشگیری یا درمان بیماری می‌شود. کسی دیگر نیز در آن زمان به این نکته پی نبرده بود.

در سراسر قرن 19 میلادی، شیمیدانان به مطالعه انواع غذاها پرداختند تا به مواد تشکیل دهنده آنها پی ببرند. آنان پنج ماده اصلی در غذاها کشف کردند: 1) هیدرات‌های کربن ، مانند قند و نشاسته ، 2) لیپیدها مانند چربیها و روغنها 3) پروتئینها 4) مواد معدنی 5) آب.

ویتامیناکنون تصور کنیم که مقداری هیدرات‌های کربن، لیپید، پروتئین و مواد معدنی را به نسبتهای مناسب با هم درآمیزیم و به آنها آب اضافه کنیم. به این ترتیب ، نوعی غذای مصنوعی ساخته‌ایم. آیا چنین غذایی می‌تواند انسان را زنده نگاه دارد؟

در سال 1870 میلادی اتفاقی افتاد که یافتن پاسخ این پرسش را آسان کرد. ارتش آلمان پاریس را محاصره کرد و مردم پاریس دچار قحطی شدند. ژان دوما، شیمیدان فرانسوی، که در آن هنگام ساکن پاریس بود، کوشید تا نوعی غذای مصنوعی درست کند. امیدوار بود این غذا بتواند جانشین شیر مورد نیاز کودکان شود که بسیار کمیاب شده بود. ولی کوشش او به نتیجه نرسید.

در سال 1871 میلادی، دوما مقاله‌ای درباره آزمایش خود نوشت و اظهار کرد که ممکن است در غذا، گذشته از هیدرات‌های کربن ، لیپیدها، پروتئین‌ها، مواد معدنی و آب ، چیز دیگری نیز باشد، چیزی که در زندگی و سلامت نقش اساسی دارد. مقدار این ماده می‌بایست خیلی کم باشد، و گرنه شیمیدانان می‌توانستند آن را پیدا کنند.

در سال 1880 میلادی لونین شیمیدان آلمانی، نیز غذایی مصنوعی درست کرد. او مخلوطی از پروتئین، قند، مواد معدنی و آب را به موشها خورانید. اما آنها مدت زیادی زنده نماندند.بیماری و غذا

لونین غذای مصنوعی دیگری ساخت. پروتئین، قند ، چربی و مواد معدنی را از شیر جدا کرد، سپس دوباره آنها را درهم آمیخت و مقدار مناسبی آب به آن اضافه کرد. به نظر می رسید که او شیر مصنوعی ساخته است، اما وقتی که آن را به موشها خورانید، آنها باز هم مدت زیادی زنده نماندند. اما هنگامی که به موشها شیر طبیعی گاو خورانید، زنده ماندند. لونین نتیجه گرفت که در شیر، گذشته از هیدرات‌های کربن، لیپیدها، پروتئینها، مواد معدنی و آب، مواد دیگری وجود دارد که در زندگی و سلامت نقش اساسی دارد.

اگر دانشمندان به یافته های دوما و لونین توجه می‌کردند، ممکن بود بتوانند توضیحی برای بیماریهای اسکوربوت و بریبری بیابند. شاید در آب لیموترش اندکی از آن ماده ضروری برای زندگی و سلامت وجود داشت و انسان بدون آن به بیماری اسکوربوت دچار می‌شد. شاید در جو مقدار اندکی از آن ماده ضروری برای زندگی و سلامت وجود داشت و آدمی بدون آن به بیماری بریبری دچار می‌شد.

یکی از دلایلی که پزشکان به دوما و لونین توجه نمی‌کردند این بود که آنان راه خود را می‌رفتند. در اواخر دهه 1880 میلادی، پزشکان کشف کرده بودند که بیشتر بیماریها به سبب وجود میکروب‌هاست. اما تا مدتها، فکر اینکه همه بیماریها به سبب وجود میکروبهاست، بررسی مربوط به بیماریهای اسکوربوت و بریبری را به بیراهه کشانده بود.

ویتامینبرای مثال، آنان تصور می‌کردند که اسکوربرت و بریبری ناشی از میکروبها هستند. می‌دانستند که تغییر در نوع غذا سبب پیشگیری یا حتی درمان این دو بیماری می‌شود، اما نمی‌توانستند اهمیت آن را باور کنند و فکر می‌کردند که شاید تغییر در نوع غذای روزانه فقط به بدن کمک می‌کند تا بتواند با میکروبها نبرد کند.

به این ترتیب، مدتها پزشکان در پی یافتن میکروبهای اسکوربوت و بریبری بودند. آنان برای کشف موادی که نبودشان در غذا ممکن است سبب بیماری شود، تلاش چندانی نکردند. این مواد امروز برای ما شناخته شده است

این مقاله از کتاب ویتامینها نوشته آیزاک آسیموف و ترجمه شهناز خانلو اقتباس شده است.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

4.3/5 امتیازهای داده شده (3 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

صنم سرایی