• اصل پارتو

    Author

    آیا شما هم به این موضوع فکر کرده‌اید که چگونه می‌توان با کم‌ترین هزینه بیشترین سود را برد؟ ...

    آیا مایل هستید با انجام تغییرات اندک در زندگی کاری و شخصی خودتان به نتایج شگرف برسید؟ ...

    برای پاسخ به پرسش‌های بالا با ما در این مطلب همراه باشید.

  • نفرین منابع

    Author

    "نفرین منابع" یک نظریه اقتصادی است. "نفرین منابع" می‌گوید کشورهایی که از منابع طبیعی غنی (اما به هر حال محدود) بهره‌مند هستند، در بخش‌های دیگر اقتصاد از توسعه بازمی‌مانند و در نهایت گرفتار مشکلات مالی می‌شوند.

  • No file selected.

    اوپک و تحریم نفتی ۱۹۷۳

    Author

    اوپک  (Organization of the Petroleum Exporting Countries = OPEC) یک اتحادیه اقتصادی است که در سال ۱۹۶۰ میلادی (۱۳۳۹ هجری شمسی) تاسیس شد تا منافع تعدادی از کشورهای تولیدکننده نفت را تامین کند. اوپک به کشورهای عضو اجازه می‌دهد تا به کمک سیاست‌ها و قیمت‌های هماهنگ، درآمدهای نفتی خود را تضمین کنند.

  • خرج کنیم یا پس‌ انداز کنیم؟

    Author

    دادن یک تعطیلی غیر منتظره به‌عنوان پاداش، به‌خصوص در اوضاع و احوال کنونی می‌تواند لبخند بر چهره‌ی هر فردی بنشاند. اما چرا برخی از کارمندان ترجیح می‌دهند بلافاصله از آن استفاده کنند درحالیکه برخی دیگر آن‌را برای آینده پس‌انداز می‌کنند؟ چه چیزی تعیین می‌کند که یک فرد چگونه از پاداش خود استفاده خواهد کرد؟

نفرین منابع

نویسنده: وهاب مختاری, منتشر شده در بخش کسب و کار,

نفرین منابع

"نفرین منابع" یک نظریه اقتصادی است. "نفرین منابع" می‌گوید کشورهایی که از منابع طبیعی غنی (اما به هر حال محدود) بهره‌مند هستند، در بخش‌های دیگر اقتصاد از توسعه بازمی‌مانند و در نهایت گرفتار مشکلات مالی می‌شوند.

بحث‌هایی بر سر اینکه واقعا تا چه حد این نظریه در توسعه اقتصادی نقش بازی می‌کند، وجود دارد. بسیاری از اقتصاددانان کشورهای افریقایی را شاهدی بر این مدعا می‌دانند. این در حالی است که بسیاری دیگر بر این عقیده‌اند که به هر حال "نفرین منابع" فقط یه نظریه است و نه یک قاعده جهان ‌شمول.

عوامل متعددی در نظریه "نفرین منابع" نقش بازی می‌کنند. اولین آنها خیلی روشن است: اگر یک کشور منابع فراوانی از مثلا چوب و الوار داشته باشد، به علت وفور این منبع و در نتیجه کمتر بودن هزینه‌ها در این بخش، تولیدکننده‌های بسیاری وارد صنعت چوب می‌شوند که به بهای عقب افتادن سایر بخش‌های صنعت تمام می‌شود. این می‌تواند واکنش‌های دیگری را در پی داشته باشد که نهایتا منجر به بروز سکته در توسعه اقتصاد می‌شود.

در مثال بالا، کشوری که اکثر انرژی خود را به سمت صنعت چوب سرازیر کرده است، در صورت افت بهای جهانی الوار، می‌تواند با مشکلات جدی روبرو شود. سرمایه‌گذاری تنها در یک زمینه، میتواند کشور را با ریسک بازارهای بی‌ثبات مواجه سازد. ضمن اینکه سودده بودن صادارت الوار و در نتیجه تمرکز بر بریدن درختان و صادرات این کالای واسطه‌ای، کشور را از تولید کالاهای نهایی مرتبط بازمی‌دارد و چه بسا در عین اینکه چوب صادر می‌کند، لوازم اثاث و اسباب چوبی، کشتی (عرشه)، صنایع دستی و ... را وارد کند! این باعث می‌شود حتی افزایش بهای چوب که باعث افزایش درآمد ناشی از صادرات می‌شود، افزایش هزینه‌های واردات را هم در پی داشته باشد.

بنا بر نظریه "نفرین منابع"، یک کشور ثروتمند و دارای منابع غنی، از توسعه زیرساخت‌ها نیز بازمی‌ماند. اغلب، ثروت به جیب‌های اقلیتی از جامعه که دسترسی رانتی به منابع دارند، سرازیر می‌شود و منجر به افزایش ضریب جینی و افزایش نابرابری‌های اجتماعی و بروز مشکلات دیگر شود. اقتصادی که از تنوع اندکی برخوردار است، مجبور است به کالاها و خدمات وارداتی وابسته شود و در بلندمدت تراز پرداخت‌های یک کشور را منفی و منفی‌تر کند.

نفرین منابعبه یک معنا، نظریه "نفرین منابع" تناقض‌نمای "فراوانی" است؛ به رغم اینکه به نظر می‌رسد کشوری با منابع طبیعی فراوانی که دارد در برابر مشکلات اقتصادی بیمه شده است، اما این فراوانی می‌تواند بسیار شکننده باشد. منابع فراوان می‌توان باعث تشویق سرمایه‌گذاری‌های تک‌بعدی و صرف‌نظر کردن از رشد همه‌جانبه و در نتیجه زمین‌گیر شدن اقتصاد یک مملکت در بلندمدت شود. زمانی که به دلایلی بازار برگ برنده آن کشور دچار افول شود یا حتی با نوسانات موقت مواجه شود، اقتصادش ممکن است به سمت بحران عمیقی کشیده شود.

اقتصاددانان بر این باورند که مقابله با پدیده طبیعی نفرین منابع، می‌تواند به سادگی تشویق توسعه و سرمایه‌گذاری‌های متنوع و متوازن باشد. اگر کشوری از منابع غنی نفت بهره می‌برد، در کنار استخراج و پالایش نفت، می‌بایست با وضع مقررات حساب‌شده، حجم پول موجود را به جای سرازیر شدن بی‌حساب به سمت بازار خوش آب و رنگ نفت، به طرف دیگر شاخه‌های صنعت هدایت کند.

به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟

3.5/5 امتیازهای داده شده (15 امتیاز)

به اشتراک گذاری

در مورد نویسنده

وهاب مختاری