اصل پارتو

آیا شما هم به این موضوع فکر کرده‌اید که چگونه می‌توان با کم‌ترین هزینه بیشترین سود را برد؟ ...

آیا مایل هستید با انجام تغییرات اندک در زندگی کاری و شخصی خودتان به نتایج شگرف برسید؟ ...

برای پاسخ به پرسش‌های بالا با ما در این مطلب همراه باشید.

تا به حال از دوست یا آشنا این جمله را شنیده‌اید که "هرچی فکر میکنم می‌بینم یه جای کارم میلنگه !!..." شاید خودتان هم دچار چنین وضعیتی شده باشید. به نظر شما در این مواقع، اشکال کار کجاست؟ چه عامل یا عواملی هستند که ممکن است شما احساس کنید علی‌رغم تلاشی که می‌کنید، به نتیجه مطلوب نمی‌رسید و در نهایت این نتیجه را بگیرید که یک جای کار مشکل دارد و یا به اصطلاح عوام "یه جای کار میلنگه".

اگر عامل اصلی ایجاد مشکل تنها یک مورد باشد، تکلیف مشخص است. باید عامل بروز مشکل که شناسایی شده است به نحوی برطرف شود تا مسئله اصلی نیز حل شود. اما اگر عواملی که سبب ایجاد مشکل شده‌اند زیاد باشند، آنگاه تکلیف چیست؟ آیا باید در این حالت نیز یکی یکی در پی حل تک تک عوامل ایجاد کننده مشکل بود تا بتوان مشکل اصلی را حل کرد؟ یا راهی وجود دارد که بتوان مسئله را هوشمندانه حل نمود؟ به عبارت ساده‌تر، آیا راهی وجود دارد که بتوان به کمک آن، بدون رسیدگی به تک تک عوامل بروز یک مشکل، تنها با بر طرف نمودن چند عامل، کل مشکل را در بهترین شکل ممکن، حل کرد؟

استفاده از اصل پارتو یا قاعده 20-80 ، که توسط ویلفردو پارتو بیان شده است، پاسخی به پرسش فوق است. اصل پارتو راهی است که به کمک آن می‌توان با اعمال تغییرات کوچک به نتایج شگرف رسید. براساس اصل پارتو، زمانیکه مشکلی پیش می‌آید و این مشکل، عوامل مختلفی در ایجادش دخیل هستند، تنها تعداد کمی از این عوامل سبب بروز قسمت اعظمی از مشکل مورد نظر می‌شوند. بنابراین اگر شما بتوانید همان تعداد کم را شناسایی و نسبت به رفع آن اقدام نمایید، در واقع توانسته‌اید بخش مهم و بزرگی از مشکل را برطرف نمایید. انجام این امر موضوع مهمی است. چرا که شما توانسته‌اید با صرف زمان و هزینه کم‌تری نسبت به حالتی که تصمیم به برطرف نمودن تمام عوامل بروز مسئله دارید، مشکل مورد نظر خود را حل کنید.

در یک روش ساده برای اولویت‌بندی و انجام کارهای روزانه ، بیان شد که چطور می‌توان به صورت کاملا ساده‌ کارها، مشکلات و مسائل روزمره را اولویت بندی نموده و بر اساس اولویت بندی انجام شده اقدام کرد. همچنین در یک روش ساده برای حل مشکلات روزمره نیز بیان شد که چگونه می‌توان به کمک روش نمودار استخوان ماهی عوامل بروز یک مسئله را شناسایی نمود. همان‌طور که در این مطلب اشاره شد در صورتی که نمودار استخوان ماهی بیش از اندازه بزرگ شود به طوری که بررسی تک تک عوامل بروز مسئله امکان پذیر نباشد باید بتوان به روشی از بین عوامل متعدد بروز مسئله، چند عامل پر اهمیت و تاثیرگذار را شناسایی، انتخاب و مورد بررسی قرار داد. این فرآیند به کمک اصل پارتو قابل انجام است.

ترکیب نمودار استخوان ماهی با نمودار پارتو یک ابزار مناسب برای شناسایی عوامل اصلی و تاثیرگذار بروز مسئله است. مطابق با آنچه در یک روش ساده برای حل مشکلات روزمره گفته شد، ابتدا نمودار استخوان ماهی را برای مشکل مورد نظر بدست می‌آوریم. سپس عواملی را که در نمودار استخوان ماهی مشخص شده‌اند را مطابق شکل در محور افقی نمودار پارتو وارد می‌نماییم. محور عمودی نمودار نیز بیان کننده میزان تاثیرگذاری عامل ایجاد کننده مشکل است که به صورت درصد عنوان می‌شود. همان‌طور که در شکل مشخص است تعدادی نقاط به یکدیگر متصل شده‌اند. این نقاط آبی رنگ درصد تجمعی هر عامل را نمایش می‌دهد. درصد تجمعی یک عامل برابر با درصد تاثیرگذاری همان عامل به علاوه مجموع درصدهای تاثیرگذاری عوامل قبلی است.

بر اساس اصل پارتو، محل عبور خط آبی رنگ (که از اتصال نقاط تجمعی بدست آمده است) از مقدار هشتاد درصد، بیان کننده عوامل اصلی تاثیرگذار در بروز مشکل است. به عبارت بهتر هر عاملی که در سمت چپ نقطه تلاقی قرار گیرد جزء عوامل اصلی بروز مسئله به حساب می‌آید و باید برای رفع آن هرچه سریع‌تر اقدام کرد. عواملی که در سمت راست محل تلاقی قرار می‌گیرند، اگرچه به عنوان عوامل بروز مسئله هستند ولی به عنوان عوامل اصلی محسوب نمی‌شوند.

همان‌طور که مشاهده می‌شود، تنها 20 درصد عوامل در زمره عوامل اصلی قرار گرفته و 80 درصد بقیه جزء عوامل غیر اصلی به حساب می‌آیند. این دقیقا همان چیزی است که اصل پارتو می‌گوید. یعنی همواره 20 درصد عوامل باعث ایجاد 80 درصد مشکل می‌شوند و 80 درصد عوامل باقی مانده باعث بروز تنها 20 درصد مشکل می‌شوند. بنابراین با کمک گرفتن از دو نمودار استخوان ماهی و پارتو می‌توان با صرف هزینه و انرژی کم‌تر، بخش بزرگی از مشکل مورد نظر را بر طرف نمود. این یعنی همان حل هوشمندانه مسئله.